Jak dobrać łożysko? Praktyczny poradnik krok po kroku

Prawidłowy dobór łożyska ma kluczowe znaczenie dla trwałości i niezawodności maszyn oraz urządzeń. Nieodpowiednio dobrane łożysko może prowadzić do nadmiernego zużycia, przegrzewania się elementów oraz kosztownych awarii. W tym poradniku wyjaśniamy, na jakie parametry należy zwrócić uwagę podczas wyboru odpowiedniego łożyska.

Krok 1. Odczytaj oznaczenie starego łożyska

Najprostszym sposobem doboru nowego łożyska jest odczytanie oznaczenia znajdującego się na pierścieniu starego elementu.

Przykład:

6205 2RS C3

Oznaczenie informuje o:

• typie łożyska,

• wymiarach,

• rodzaju uszczelnienia,

• luzie wewnętrznym.

Jeżeli oznaczenie jest czytelne, wystarczy zamówić identyczny model.

Krok 2. Zmierz podstawowe wymiary

Jeżeli oznaczenie jest nieczytelne, należy wykonać pomiary.

Najważniejsze wymiary:

• d – średnica wewnętrzna,

• D – średnica zewnętrzna,

• B – szerokość.

Do pomiarów najlepiej użyć suwmiarki.

Krok 3. Określ rodzaj obciążenia

Rodzaj obciążenia ma ogromny wpływ na dobór odpowiedniego typu łożyska.

Obciążenie promieniowe

Występuje prostopadle do osi wału.

Najczęściej stosowane:

• łożyska kulkowe,

• łożyska walcowe,

• łożyska baryłkowe.

Obciążenie osiowe

Działa wzdłuż osi wału.

Najczęściej stosowane:

• łożyska oporowe,

• łożyska stożkowe,

• łożyska skośne.

Obciążenie mieszane

Występuje jednocześnie promieniowo i osiowo.

Najczęściej stosowane:

• łożyska stożkowe,

• łożyska kulkowe skośne.

Krok 4. Sprawdź prędkość obrotową

Nie wszystkie rodzaje łożysk są przeznaczone do pracy przy wysokich obrotach.

Przykładowo:

• łożyska kulkowe doskonale sprawdzają się przy wysokich prędkościach,

• łożyska ślizgowe preferowane są przy dużych obciążeniach i niższych prędkościach.

Krok 5. Uwzględnij warunki pracy

Przy wyborze łożyska należy zwrócić uwagę na:

• temperaturę pracy,

• wilgotność,

• obecność pyłu,

• kontakt z wodą,

• możliwość występowania drgań.

W trudnych warunkach zalecane są łożyska z uszczelnieniami 2RS lub specjalne wykonania przemysłowe.

Krok 6. Wybierz odpowiedni luz wewnętrzny

Najpopularniejsze oznaczenia:

Najczęściej spotykanym rozwiązaniem jest luz C3, stosowany między innymi w silnikach elektrycznych.

Najczęstsze błędy podczas doboru łożysk

• dobór wyłącznie na podstawie średnicy wału,

• pomijanie rodzaju obciążenia,

• ignorowanie luzu wewnętrznego,

• wybór niewłaściwego uszczelnienia,

• montaż nieodpowiedniego zamiennika.

Podsumowanie

Dobór odpowiedniego łożyska wymaga uwzględnienia wymiarów, rodzaju obciążenia, warunków pracy oraz parametrów technicznych. W przypadku wątpliwości warto skorzystać z pomocy specjalistów lub dokumentacji technicznej producenta maszyny.